İş yerlerindeki çalışma düzeni, mesai saatleri ve dinlenme hakları 4857 Sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerle düzenlenmektedir. Mevzuatta açıkça yer almayan ya da uygulamada boşluk bulunan alanlar ise Yargıtay’ın emsal kararlarıyla netlik kazanmaktadır.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, çalışma süreleri ve buna bağlı fazla mesai ücreti hesaplamalarını doğrudan değiştirecek yeni bir içtihata imza attı.
Karara göre, özellikle uzun mesai yapan işçilerin hak ettikleri ara dinlenme süreleri yeniden tanımlandı.
MOLA SÜRELERİ FAZLA MESAİ HESAPLAMASINI NASIL ETKİLİYOR?
İş yerinde mola (ara dinlenme) süresi, çalışanın dinlenme hakkı kapsamında değerlendirilmektedir. İşçinin günlük çalışma süresi içinde ne kadar mola verdiği, özellikle fazla çalışma (mesai) alacaklarının hesaplandığı davalarda kritik bir önem taşımaktadır.
Mahkemeler, işçinin fazla çalışma süresini belirlerken öncelikle iş yerinde geçirilen toplam süreden yasal mola süresini düşmektedir. Kalan süre haftalık çalışma limiti olan 45 saati aşıyorsa, fazla mesai ücreti bu fark üzerinden hesaplanmaktadır. Dolayısıyla mola süresinin uzun kabul edilmesi, hesaplanacak fazla mesai süresini ve dolaylı olarak işçinin alacağı ücreti doğrudan etkilemektedir.
KANUNDAKİ MEVCUT MOLA SÜRELERİ
Ara dinlenmesi, İş Kanunu’nun 68’inci maddesinde düzenlenmektedir. Mevcut kanuna göre işçilere verilmesi zorunlu olan asgari mola süreleri şu şekildedir:
4 saat veya daha kısa süreli işlerde: En az 15 dakika,
4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar olan işlerde (7,5 saat dahil): En az yarım saat,
7,5 saatten fazla süreli işlerde: En az 1 saat.
Yasal olarak belirlenen bu süreler asgari düzeydedir. İşveren bu sürelerden daha az mola kullandıramaz ancak kendi kararıyla mola süresini uzatabilir. Ara dinlenme süreleri, çalışma süresinden sayılmamaktadır.
YARGITAY’DAN YENİ KARAR
İş Kanunu’nun 63’üncü maddesine göre günlük azami çalışma süresi 11 saati aşamamaktadır. Yargıtay geçmişteki kararlarında, 7,5 saatten 11 saate kadar olan çalışmalarda ara dinlenmesini en az 1 saat, 11 saatten fazla çalışmalarda ise en az 1,5 saat olarak uygulamaktaydı.
Ancak Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın aktardığı bilgilere göre, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi yakın tarihli (Karar Tarihi: 11 Şubat 2026, Esas No: 2026/552, Karar No: 2026/1099) yeni kararında bu süreleri yeniden düzenledi.
Yargıtay, bir işçinin açtığı davada yerel mahkemenin verdiği kararı bozdu. İş mahkemesinin;
08.00 – 20.00 saatleri arasındaki çalışma için 1 saat,
08.00 – 21.00 ve 08.00 – 22.00 saatleri arasındaki çalışmalar için ise 1,5 saat ara dinlenmesi düşerek yaptığı hesaplama Yargıtay tarafından hatalı bulundu.
Yüksek mahkeme, ara dinlenme süresinin;
12 saat süren çalışmalarda (Örn: 08.00 – 20.00 arası) 1,5 saat,
13 ve 14 saat süren çalışmalarda (Örn: 08.00 – 21.00 ve 08.00 – 22.00 arası) ise en az 2 saat kabul edilmesi gerektiğine hükmetti.
KESİNTİSİZ ÇALIŞMA İDDİALARI VE SOMUT DELİL ŞARTI
Bazı işçiler, açtıkları alacak davalarında mesai süresi boyunca hiç mola vermeden aralıksız çalıştıklarını öne sürmektedir. Yargıtay, bu tür iddialara ilişkin yerleşik görüşünü korumaktadır.
Bir işçinin günlük mesaisi içinde yemek, çay ve kişisel ihtiyaçları için hiç ara vermeden çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirten Yargıtay, mola sürelerinin yasal sınırların dışında uygulandığını iddia eden tarafın bu durumu somut ve kesin delillerle ispatlaması gerektiğini vurgulamaktadır.
